กิจกรรมเฝ้าระวังสารตกค้าง

องค์กรระหว่างประเทศ องค์กรระหว่างรัฐบาล และ องค์กรที่กำกับดูแลมาตรฐานอาหารในระดับประเทศ ได้ให้ความสำคัญเรื่องสารเคมีตกค้างในอาหารเป็นอย่างมาก เนื่องจากสารเคมีตกค้างบางชนิดก่อให้เกิดอันตรายโดยตรงต่อผู้บริโภค การได้รับเป็นเวลายาวนานอาจก่อให้เกิดผลเสียต่อร่างกาย เช่น การเกิดมะเร็ง ความผิดปกติของฮอร์โมน ความผิดปกติของกลไกหรืออวัยวะต่างๆ ของร่างกาย ผลโดยอ้อม อาจก่อให้เกิดเชื้อที่ดื้อยาปฏิชีวนะ เป็นต้น สาเหตุของสารตกค้าง หรือการปนเปื้อนสารเคมีในสินค้าปศุสัตว์นั้นมีโอกาสปนเปื้อนได้ ทั้งจากระดับฟาร์ม และโรงฆ่าสัตว์ การติดตามเฝ้าระวังสารตกค้างทั้งในระดับฟาร์มและโรงงานจึงเป็นเรื่องส าคัญในการประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment) เพื่อการจัดการลดความเสี่ยง (RiskManagement) ของสารตกค้าง โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการผลิตอาหารที่ปลอดภัยสำหรับผู้บริโภคทั้งภายในและต่างประเทศ

กรมปศุสัตว์เริ่มมีแผนการเฝ้าระวังสารตกค้างในสัตว์ปีก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 ต่อมาในปี พ.ศ. 2547 ได้มีการเพิ่มชนิดสัตว์ที่มีการเฝ้าระวังสารตกค้างทั่วประเทศไทยและครอบคลุมผลิตภัณฑ์หลายชนิดมากขึ้น ได้แก่ ไก่เนื้อ เป็ดเนื้อ สุกร น้ำผึ้ง ไข่ไก่และไข่นกกระทา คณะกรรมการฯ จะประชุมเพื่อพิจารณาแผนการเฝ้าระวังสารตกค้างในแต่ละปี และให้ความเห็นชอบก่อน จึงจะแจ้งแผนแก่เจ้าหน้าที่เพื่อดำเนินการเก็บตัวอย่างต่อไป แผนการเฝ้าระวังสารตกค้างในปัจจุบันได้มีการปรับปรุงให้มีการเก็บตัวอย่างที่ครอบคลุมทั้งที่ฟาร์ม ศูนย์รวบรวมผลิตภัณฑ์ และโรงฆ่าสัตว์มีการแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงานที่ชัดเจน ตัวอย่างจะถูกเก็บและนำส่งโดยเจ้าหน้าที่ของกรมปศุสัตว์และวิเคราะห์ที่ห้องปฏิบัติการของทางราชการ หากมีการตรวจพบสารตกค้างเกินมาตรฐานเจ้าหน้าที่จากกรมปศุสัตว์จะดำเนินการสอบสวนสาเหตุของการปนเปื้อนสารตกค้าง และให้คำแนะนำแก่ผู้ประกอบการในการใช้ยาและสารเคมีที่ถูกต้อง รวมถึงติดตามเฝ้าระวังจนปัญหาการปนเปื้อนสารตกค้างนั้นหมดไป หากพบว่าผู้ประกอบการมีการกระท าความผิด อาจถูกดำเนินการตามพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้อง เช่นพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 พระราชบัญญัติควบคุมการฆ่าและจำหน่ายเนื้อสัตว์พ.ศ. 2559 เป็นต้น